Recht van antwoord: het gebrek aan transparantie en debat brengt de wetenschap en de volksgezondheid in gevaar
Bij het doornemen van de lijst van ondertekenaars van een Carte Blanche in Le Vif van 26 januari met als titel „L’absence de consensus sur la véracité des faits met en danger la santé publique”[1], zijn we gevleid te vernemen dat eminente universiteitsprofessoren aandachtige en trouwe lezers van BAM! zijn.
Laten we dit recht van antwoord beginnen met deze zin van Henri Poincaré, die de ondertekenaars van de Carte Blanche goed kennen: „Het denken mag zich nooit onderwerpen, noch aan een dogma, noch aan een partij, noch aan een passie, noch aan een belang, noch aan een vooropgezet idee, noch aan wat dan ook, tenzij aan de feiten zelf, want zich onderwerpen zou voor het denken betekenen ophouden te bestaan.”
Op de site van de ULB[2] lezen we ook dat „Het vrij onderzoek, dat aan de basis ligt van de wetenschappelijke methode, ook een principe is dat men uit engagement onderschrijft... De vrije onderzoeker verbindt zich er dus toe zijn woorden en daden in overeenstemming te brengen met wat hij voor waar houdt. Zijn waarheid heeft hij de moed uit te spreken en te verdedigen.”
Toch illustreert de Carte Blanche waarop we hier antwoorden perfect de dogmatische ontsporingen van een wetenschappelijk en mediasysteem. Het zijn precies die ontsporingen die Poincaré aanklaagt, en ze liggen precies aan de basis van de oprichting van BAM!.
Om te beginnen proberen onze eminente professoren een argument dat naar mottenballen ruikt: Trump zou door zijn uitspraken verantwoordelijk zijn voor 40% van de covidsterfgevallen in de Verenigde Staten, waarmee men laat uitschijnen dat de vrijheid van meningsuiting meer dan 166.000 Amerikanen heeft gedood (allemaal Republikeinen, waarschijnlijk). Om die beschuldigingen te staven: een artikel in The Lancet[3]… van februari 2021… Sindsdien heeft Biden het niet beter gedaan, met een duidelijk meer gevaccineerde bevolking en 463.000 covidsterfgevallen tegenover 413.000 onder Trump[4]. De meest plausibele hypothese is dus dat het virus geen oog heeft voor de Amerikaanse president en zich er niets van aantrekt… en eerlijk gezegd wij ook niet.
BAM!
Vervolgens krijgt BAM! het etiket „leverancier van alternatieve waarheden”opgeplakt, omdat het video's verspreidt van Prof. Gala, Dr. Sacré of de Doctothon over kinderen.
BAM! heeft nooit beweerd de waarheid in pacht te hebben. Integendeel, we gaan ervan uit dat niemand ze in pacht heeft. We klagen regelmatig[5] wie beweert ze in pacht te hebben aan wanneer dat onjuist is („het vaccin maakt het mogelijk de besmettingen onder controle te houden”, „we krijgen ons vroegere leven terug bij 70% vaccinatie”, enz.) of wanneer ze het niet weten („de covidvaccins zijn op lange termijn veilig en doeltreffend”).
BAM! is een burgermedium dat als opdracht heeft te informeren, te debatteren en het woord te geven aan mensen met een andere kijk op de crisis. Prof. Gala werd overigens ook geïnterviewd door de RTBF[6] of RTL-TVI[7]. In het algemeen, met uitzondering van de artikels die door zijn journalisten zijn geschreven, zijn de uitspraken op BAM! uitsluitend de verantwoordelijkheid van hun auteurs en weerspiegelen ze niet noodzakelijk de meningen van BAM!
We hebben overigens herhaaldelijk een van de ondertekenaars van de Carte Blanche waarop we hier antwoorden, uitgenodigd.
BAM! vertegenwoordigt ook een groot aantal burgers die zich niet of niet langer terugvinden op het schaakbord van de traditionele media, die hun rol van tegenmacht, nochtans essentieel in een democratie, niet langer spelen. Niemand kan ontkennen dat de regering en de media alleen maar angst hebben ingeboezemd en eenzijdige informatie hebben verspreid, met als doel – lovenswaardig in hun ogen – het draagvlak bij de bevolking voor de beslissingen van het Overlegcomité (CODECO) te versterken. Daarbij werd alle informatie die de gegrondheid van de beslissingen in vraag kon stellen zorgvuldig in diskrediet gebracht, gecensureerd of naar de achtergrond verwezen. Een crisis beheren met angst en desinformatie is op lange termijn redelijk noch doeltreffend.
Wij vinden dat het in een democratie belangrijk is het woord te geven aan burgers of experts met verschillende achtergronden, in het bijzonder over onderwerpen die een grote invloed hebben op hun leven en hun toekomst – en die van hun kinderen.
Hoe kunnen aanhangers van het Vrij Onderzoek betwisten dat men twijfel mag uiten of een reflectie op gang mag brengen bij burgers die nochtans geacht worden vrij te kiezen?
BAM! is een collectief dat burgers met verschillende meningen samenbrengt, maar we zijn allemaal vurige verdedigers van de vrijheid van meningsuiting, de rechtsstaat en de vrije en geïnformeerde keuze, die allemaal verankerd zijn in de Grondwet en de Belgische wetten en in alle democratische internationale wetgeving. Begrippen die heel wat politici, journalisten en professoren al bijna twee jaar vergeten lijken te zijn.
Overigens zijn sommigen bij BAM! niet principieel tegen het covidvaccin gekant, maar zien ze een beleid voor zich waarin het vaccin een van de middelen is en niet de pijler van het gezondheidsbeleid. Dat is trouwens een mening die door een groeiend aantal experts wordt gedeeld[8].
Mensen die een andere mening hebben of een andere keuze maken verantwoordelijk stellen voor de verdeeldheid in de bevolking, is absoluut niet gerechtvaardigd. Diezelfde mensen zijn het voorwerp van leugens, discriminatie en stigmatisering, ook vanwege de regering en bepaalde experts[9].

Tot slot is het stigmatiseren van „het geweld van de betogingen tegen het gezondheidsbeleid” op zijn best naïef. In België zijn de slachtoffers van de relschoppers in werkelijkheid de betogers en hun eisen. Laten we ons niet laten beetnemen: dit geweld wordt zowel door de regering uitgebuit om de betogers in diskrediet te brengen als door de demonstranten om de brutaliteit van de repressie aan te klagen.
Prof. Patrick Meyer
Aangezien de auteurs van de Carte Blanche BAM! verwijten de uitspraken van Prof. Patrick Meyer te hebben verspreid, laten we de puntjes op de i zetten. Hij heeft zich altijd in eigen naam uitgesproken en heeft niet beweerd dat het vaccin verantwoordelijk was voor een oversterfte. Hij heeft alleen gezegd dat hij op basis van voorspellende modellen een correlatie zag tussen de oversterfte en de vaccinatie, en heeft daarom gevraagd toegang te krijgen tot de geanonimiseerde ruwe gegevens over de sterfgevallen en de vaccinaties, om in voorkomend geval de twijfels over de oversterfte en de oorzaken ervan weg te nemen. Hij is overigens niet de enige, want Prof. Doshi doet dezelfde vraag in het BMJ[10].
We zullen niet blijven stilstaan bij de dubieuze veralgemeningen die tegen Prof. Meyer worden gebruikt, door hem een populist te noemen. Ze zijn volkomen misplaatst in een debat op academisch niveau. We merken alleen op dat geen van de dertig ondertekenaars erin geslaagd is ten gronde te argumenteren. Als het doel is de twijfel weg te nemen, zouden deze dertig professoren, net als Prof. Meyer, toegang moeten eisen tot de ruwe gegevens over de sterfgevallen en de vaccinaties.
In feite wordt Prof. Meyer vooral verweten „de lopende debatten over de vaccinatieplicht te beïnvloeden”… terwijl er een debat loopt in het Parlement en experts uit tal van disciplines in alle media hun mening over het onderwerp geven!
En wanneer Prof. Meyer in het interview met BAM![11] zegt dat hij „niet zeker is dat we met 100% gevaccineerden nog in een democratie leven”, verwoordt hij de wetenschappelijke onmogelijkheid om de baten-risicoverhouding van de vaccinatie (en dus de rechtvaardiging ervan) na te gaan als de volledige bevolking gevaccineerd zou zijn.
Wetenschappelijke consensus
Er bestaat niet „één wetenschap”, maar wel „een wetenschappelijke werkwijze”. Die heeft enkele kenmerken die alle disciplines gemeen hebben. Ze bestaat erin op basis van waarnemingen theoretische hypothesen te formuleren en die vervolgens te proberen valideren door het experiment (of, in sommige disciplines, door uitgebreide nauwgezette observatie). Een plausibele hypothese kan dus niet terzijde worden geschoven zolang ze niet door het experiment (of de observatie) is weerlegd.
De wetenschappelijke consensus over een vraag heeft veel tijd nodig om zich te vormen. Hij vereist idealiter een meta-analyse van alle analyses die over een onderwerp werden uitgevoerd, evenals een tegensprekelijk debat tussen aanhangers van verschillende theorieën om de nieuwe waarnemingen te valideren, de nieuwe concepten te aanvaarden en tot een gemeenschappelijk standpunt te komen (tot de consensus door nieuwe elementen in vraag wordt gesteld)[12].
Het is dus essentieel alle hypothesen te overwegen, erover te debatteren en ze te verifiëren. Wetenschappelijke consensus bestaat er niet in mensen die het met elkaar eens zijn samen te brengen en tegelijk wie het niet eens is het zwijgen op te leggen.
Is de vrijheid van meningsuiting gevaarlijk voor de samenleving?
„De vrijheid van mening is een farce als de informatie over de feiten niet gewaarborgd is en het niet de feiten zelf zijn die het voorwerp van het debat vormen.” – Hannah Arendt
De Carte Blanche beweert dat de verspreiding van tegenstrijdige informatie de bevolking in gevaar brengt.
Is er een eenheidspartij nodig opdat er geen onenigheid meer zou zijn en de bevolking de beslissingen van de regering zou steunen?
Moet het Parlement worden afgeschaft om nutteloos gezwets te vermijden dat de bevolking in verwarring zou kunnen brengen?
Laten we eerlijk zijn: er werd ongecontroleerde of valse informatie verspreid, ook door ministers, experts en de zogenaamde „kwaliteitspers”. Dat men in een ongeziene situatie verkeert en zich vergist, is begrijpelijk, maar kritiek verhinderen is niet aanvaardbaar. Kritiek is verbonden met de goede werking van een democratische samenleving, en dat om goede redenen. Eerst en vooral maakt ze het mogelijk te vermijden dat dezelfde fouten worden herhaald, en zorgt ze voor een constructieve evolutie van de samenleving. Vervolgens is ze, in tegenstelling tot wat de ondertekenaars van de Carte Blanche lijken te zeggen, essentieel om op lange termijn het draagvlak bij de bevolking te bevorderen en het gezag van de staat te vrijwaren.
We zijn zo bescheiden te denken dat we de waarheid niet in pacht hebben. Maar we geloven dat tegenspraak, uitwisseling en debat essentieel zijn om vooruitgang te boeken en elkaar te begrijpen.
We nodigen de eminente professoren die de tijd hebben genomen om de Carte Blanche in Le Vif te ondertekenen dus uit om hun standpunt bij BAM te komen uitwisselen.
Hughes Belin en Marc-Henri Wouters voor BAM!
Link naar de brief:
klik hier
[1] https://www.levif.be/actualite/belgique/
[2] https://actus.ulb.be/fr/presse/kit-media/le-principe-du-libre-examen
[3] https://www.thelancet.com/
[4] https://ourworldindata.org/
[5] https://bam.news/bam-detox/
[6] https://www.rtbf.be/article/
[8] https://fb.watch/9YYZ7WQT8S/
[10] https://www.bmj.com/content/376/bmj.o102
[11] https://bam.news/videos/interview-de-patrick-meyer-professeur-a-l-uliege/
[12] https://covidrationnel.be/2021/07/18/quand-la-science-devoyee-nuit-a-la-sante/
Fotobron:
Schermafbeelding BAM!