Het Hof dient het AVIQ een herinneringsprik toe

PERSBERICHT / LA ZONE LIBRE vs AVIQ

Het Hof van Beroep van Brussel heeft het AViQ zopas in het ongelijk gesteld.

Het burgercollectief Free Zone (La Zone Libre) komt op voor democratische waarden en waakt over de eerbiediging van de fundamentele rechten en vrijheden.
In het kader van de covidcrisis heeft het geweldloos gestreden tegen de invoering van het covid safe ticket („le passe, on s‘en passe”) en tegen het discriminerende regime dat werd ingevoerd tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden. Het heeft zich in het bijzonder beziggehouden met de vaccinatie van kinderen.

Om de bevolking ertoe aan te zetten zich te laten vaccineren, liet het Waalse gezondheidsagentschap (AViQ) een website maken die het online zette op het adres www.jemevaccine.be.
Het collectief klaagde meteen de armoede van de boodschap aan, die vaccinatie als een onbeduidende handeling probeert voor te stellen, terwijl bezinning nodig is opdat elke burger, naar behoren geïnformeerd, een vrije beslissing neemt.

Het collectief creëerde daarop een website www.estcequejemevaccine.eu, een knipoog naar de officiële website.

De RTBF publiceerde een reportage over de website van het collectief. De openbare omroep (die, zoals bekend, grotendeels met belastinggeld wordt gefinancierd) aanvaardde noch de inhoud (fake news) noch de vorm (parodie) en toonde zich uiterst kritisch. Meer was niet nodig om de woede te wekken van de minister en haar administratie, die probeerden de website van het collectief te censureren.
Het Hof van Beroep van Brussel heeft het AViQ zopas in het ongelijk gesteld.

Terwijl de administratie het collectief haar auteursrechten op de officiële website tegenwierp, aanvaardden de magistraten van het Hof van Beroep de parodie-exceptie die werd aangevoerd door Mr. Étienne Wery, vennoot bij het kantoor ULYS (Brussel), die het collectief verdedigde.

Het Hof van Beroep overloopt de constitutieve elementen van de twee websites en stelt vast dat „de uiting van humor of spot, […] tot uiting komt (i) in de titel van de website, die door zijn vragende vorm de bewering in de naam van de website van het AViQ verdraait, (ii) in het gebruik van de slogan ‚j’ai eu ma dose’, die, terwijl hij verwijst naar een vaccindosis, speelt met de dubbelzinnigheid van deze uitdrukking, die in de gangbare betekenis een gevoel van ‚het genoeg gehad hebben’ uitdrukt, of nog (iii) in het feit dat de ogen van het gezicht op de betwiste website bedekt zijn met planten, wat op verblinding kan wijzen.” 

Het Hof voegt eraan toe, ter attentie van de eerste rechter die het collectief had veroordeeld op grond dat zijn website niet grappig was, dat „het informatieve karakter van de betwiste website een humoristische of spottende toon van de betrokken homepage niet uitsluit”.

Dat is een belangrijke overweging, merkt Étienne Wéry, advocaat van het collectief, op: „Parodie is een autonoom begrip van het recht van de Europese Unie, dat weliswaar verwijst naar humor, maar ook naar spot, belediging, hoon of kritiek. Parodie beperken tot de blunderreeks van het eindejaar is een ernstige fout die de vrijheid van meningsuiting aantast. Het is een goede zaak dat het Hof van Beroep dat onderstreept”.

Voor het collectief La Zone Libre is de rechtszaak van de administratie een slecht signaal. Overheidsgeld uitgeven in naam van (overigens onbestaande) auteursrechten, terwijl het er in werkelijkheid om gaat afwijkende stemmen het zwijgen op te leggen, is gedrag dat niet thuishoort in de democratische samenleving die het collectief voorstaat. Het loutere bestaan van deze rechtszaak toont aan dat het collectief meer dan ooit nodig is.