De advocate die de Staat liet veroordelen, legt uit wat er voor de burger verandert
„De beslissing van de rechtbank van eerste aanleg van Brussel sloeg in als een juridische bom. Het gerecht gaf de Ligue des droits humains (LDH) en de Liga voor mensenrechten immers gelijk door de regeringsmaatregelen die al meer dan een jaar worden uitgevaardigd om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, onwettig te verklaren. ‚We wijzen er al een jaar op dat deze maatregelen op juridisch drijfzand gebouwd zijn, maar de regering wilde niet naar ons luisteren’, vertrouwt Kati Verstrepen, advocate en voorzitster van de Liga voor mensenrechten, ons toe. Maar wat verandert deze rechterlijke beslissing concreet voor de burger? Uitleg”
„1) De regering kan uw rechten niet langer beperken op basis van de geldende wetten”
„De Liga voor Mensenrechten meent dat de federale regering sinds het begin van de crisis haar boekje te buiten gaat. ‚We vinden de gezondheidsmaatregelen toch uiterst belangrijk - we willen uiteraard zo snel mogelijk van deze pandemie af - maar als men de rechten van de burgers zo sterk beperkt, moet men dat correct doen’, begint Kati Verstrepen. ‚Momenteel zijn de maatregelen op juridisch drijfzand gebouwd’, benadrukt ze.”
„Met andere woorden: de momenteel geldende maatregelen missen een voldoende rechtsgrond. De wetten waarop de regering zich momenteel baseert, zijn immers bedoeld om te reageren op tijdelijke noodsituaties en niet op een crisis die al meer dan een jaar duurt, oordeelde de rechtbank.”
„‚Stel dat er morgen in België een chemische fabriek ontploft of dat er een bomaanslag plaatsvindt: dan kan een minister beslissen de bevolking uit veiligheid of om de noodsituatie onder controle te krijgen in lockdown te plaatsen. Het moet echter altijd om zeer tijdelijke maatregelen gaan. Vandaag worden diezelfde wetten gebruikt om de grondrechten van de burgers een heel jaar lang te beperken. Dat is onaanvaardbaar, want het leidt tot rechtsonzekerheid. De rechtbank heeft ons op dat punt gevolgd’, legt mevrouw Verstrepen uit. De federale regering moet dus opnieuw aan het werk om een nieuwe pandemiewet uit te werken, en vooral een stevige wet.”
„2) De mondmaskers zullen misschien niet verdwijnen, maar coronaboetes zullen makkelijker te betwisten zijn”
„De beslissing van de rechtbank haalt de rechtsgrond onder de maatregelen weg, maar schaft de regels zelf niet af. ‚Vandaag blijven al die maatregelen dus van kracht’, herinnert Kati Verstrepen eraan. ‚Je moet nog altijd afstand houden, een mondmasker dragen en de horeca mag nog altijd niet open.’ Toch is er sinds gisteren/woensdag iets aanzienlijk veranderd: de regering is plots kwetsbaarder geworden tegenover burgers die hun coronaboete willen betwisten.”
„Stel dat u deelneemt aan een ‚lockdownfeestje’ en dat de politie u een boete van 250 euro oplegt. U kunt die boete uiteraard voor de rechter betwisten. Net zoals een kapper die de regels heeft overtreden door zijn salon toch te openen, een eventueel proces-verbaal kan betwisten. Dat is altijd mogelijk geweest, maar voortaan beschikt de feestvierder of de ‚illegale’ kapper over een stevigere rechtsgrond.”
„‚De kans dat iemand die naar de rechter stapt, vrijgesteld wordt van het betalen van zijn boete, is gestegen’, bevestigt Kati Verstrepen. ‚Andere rechters zouden zich op dit vonnis kunnen baseren om de boete onwettig te verklaren. Maar dat is geen zekerheid. De rechter kan ook een andere beslissing nemen en alleen de boete behouden. Bovendien heeft de regering besloten in beroep te gaan. Als ze het beroep wint, zijn we terug bij af.’”
„3) Geen sprake meer van een avondklok en de regering zal de maatregelen open en publiek moeten bespreken”
„Het bevel van de Brusselse rechtbank geeft de federale regering dertig dagen om een echte pandemiewet in te voeren om deze onwettige situatie te verhelpen. ‚Dat is wat wij en talrijke grondwetspecialisten al maanden vragen’, zucht Kati Verstrepen. ‚We hebben dat gedaan via open brieven en opiniestukken, maar ze stelden het altijd uit en wilden niet naar ons luisteren.’ Nu is de regering verplicht eraan te werken. En snel.”
Men zou kunnen denken dat het uitwerken van zo'n wet een formaliteit is, maar dat is verre van het geval. ‚Het zal het leven van alle burgers van dit land tijdens de gezondheidscrisis veranderen’, vervolgt Kati Verstrepen. ‚Een stevige wet om de pandemie te beheren, zal twee belangrijke punten moeten behandelen. Ten eerste zal de regering verplicht zijn de maatregelen vóór de invoering ervan open en publiek in het parlement te bespreken. Neem het voorbeeld van de befaamde raamregel in de treinen naar de kust. De regering zal verplicht zijn aan het parlement uit te leggen waarom zo'n regel nodig is.’”
„Dat betekent dat premier Alexander De Croo zich niet meer zal kunnen beperken tot het voorstellen van de maatregelen op een persconferentie. ‚Er zal eerst over gedebatteerd moeten worden. En pas wanneer een meerderheid in het parlement het nut van de maatregel inziet, zal die na een stemming worden aanvaard. Maar als uit het debat blijkt dat de voorgestelde maatregel geen zin heeft, zal hij niet genoeg stemmen halen en dus niet worden aangenomen’, legt Kati Verstrepen uit.”
„Het tweede element dat volgens de advocate zal veranderen, betreft de avondklok. Die zal niet meer kunnen worden ingevoerd. ‚Zo'n pandemiewet zal altijd moeten bepalen dat ze onze grondrechten niet kan opschorten, maar alleen beperken’, legt mevrouw Verstrepen uit. ‚Dat is een heel groot verschil. De avondklok is een voorbeeld van een opschorting van onze rechten: de regering verbiedt ons tussen bepaalde uren buiten te komen. Dat is een opschorting van de grondrechten en dat kan dus niet. De regering zal onze rechten daarentegen wel nog kunnen beperken via een samenscholingsverbod. Bijvoorbeeld: u mag naar buiten, maar alleen in groepjes van vier en met een mondmasker op drukbezochte plaatsen. Dat is een beperking van de vrijheden en dat kan, op voorwaarde dat de beperkingen noodzakelijk en evenwichtig zijn.’”
„De vraag is of de regering de nieuwe pandemiewet daadwerkelijk zal toepassen zoals de Ligue des droits humains en de Liga voor mensenrechten vragen. Want het wetsontwerp dat momenteel op tafel ligt, is ontoereikend. ‚En de regering weet dat’, onderstreept Kati Verstrepen. Ze zal zich moeten toeleggen op het uitwerken van een wet die 100% juridisch geldig is. Als ze dat niet binnen dertig dagen doet, zal ze 5.000 euro dwangsom moeten betalen voor elke dag vertraging. Met een plafond van 200.000 euro. ‚Mocht dat het geval zijn, dan zouden we dat geld aan een goed doel schenken’, preciseert mevrouw Verstrepen. ‚Maar we hopen dat het zover niet komt.’ Als de regering op tijd klaar zou zijn, maar de stevigheid van haar nieuwe wet te wensen zou overlaten, belooft de Liga voor mensenrechten nu al die aan te vechten. ‚We staan klaar, maar we hopen dat de regering haar les geleerd heeft’, besluit haar voorzitster.”
Lees het volledige artikel hier:
https://www.7sur7.be
De in dit artikel geuite meningen zijn uitsluitend de verantwoordelijkheid van de auteur en vertegenwoordigen niet noodzakelijk die van BAM!
Fotobron:
Originele afbeelding van david_franklin op AdobeStock
De citaten uit Nederlandstalige bronnen zijn hier teruggezet uit het Frans.