Het IFDH over de vaccinatieplicht: juridisch of vooringenomen advies?
Respecteert de vaccinatieplicht de mensenrechten? Het Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de Rechten van de Mens [1] (IFDH) heeft geprobeerd die vraag bevestigend te beantwoorden. Maar bij het lezen van zijn zowel juridische als wetenschappelijke argumenten blijkt dat het advies van het IFDH meer weg heeft van een rechtvaardiging dan van een objectieve analyse. Uitleg.
BAM!-DETOX*
Als onafhankelijke instelling die de mensenrechten in België bevordert en beschermt , heeft het IFDH drie maatregelen in verband met de covidcrisis onderzocht: de algemene vaccinatieplicht, de vaccinatieplicht voor het zorgpersoneel en de gezondheidspas („Covid Safe Ticket”). We gaan hier niet in op het CST, omdat erkend is dat het contraproductief is voor de besmettingen en dat het in feite om een verkapte vaccinatieplicht gaat. Wat de algemene vaccinatieplicht en die voor het zorgpersoneel betreft, meent het IFDH dat die verenigbaar zouden zijn met de eerbiediging van de mensenrechten.
Om tot die conclusie te komen, baseert het IFDH zich in essentie op één enkel arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM): het arrest Vavřička van 8 april 2021.
In dat arrest moest het EHRM zich uitspreken over de verenigbaarheid van de artikelen 8 (bescherming van het privéleven) en 9 (godsdienstvrijheid) van het Verdrag voor de Rechten van de Mens met de Tsjechische vaccinatieplicht voor kinderen (polio, tetanus, hepatitis B, mazelen enz.) om naar de kleuterschool te gaan (die buiten de leerplicht valt). Zoals de meeste door het Verdrag beschermde rechten kunnen ook deze rechten het voorwerp uitmaken van uitzonderingen, mits bepaalde criteria in acht worden genomen: legitimiteit, noodzakelijkheid, geschiktheid en proportionaliteit. Precies die punten werden door het EHRM onderzocht.
Ongepaste rechtspraak
Zonder enig juridisch argument om die bewering te staven, stelt het IFDH dat „de logica die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in het arrest Vavřička heeft toegepast, ook geldt voor Covid-19”. Jammer genoeg voor het IFDH betreft die specifieke rechtspraak van het EHRM geen algemene vaccinatieplicht voor de hele bevolking, noch voor het zorgpersoneel, maar die voor jonge kinderen die naar de kleuterschool gaan. Het IFDH vergelijkt zo appelen met peren, nog afgezien van het feit dat de Tsjechische vaccinatieplicht bij niet-naleving als enige sancties een boete van 50 € en een verbod om naar de kleuterschool te gaan inhoudt.
Het EHRM onderzocht de wettigheid van de sancties die voortvloeien uit de vaccinatieplicht tegen „negen ziekten waartegen vaccinatie door de wetenschappelijke gemeenschap als veilig en doeltreffend wordt beschouwd”. In het advies van het IFDH komt het feit dat het covidvaccin een vaccin is met een voorwaardelijke vergunning voor het in de handel brengen (AMM) zelfs niet ter sprake. Een voorwaardelijke AMM maakt het immers mogelijk het gebruik toe te staan van geneesmiddelen die beantwoorden aan een onvervulde medische behoefte nog voordat er langetermijngegevens over de werkzaamheid en de veiligheid beschikbaar zijn. Ook alternatieven voor vaccinatie en voor de verplichting ervan worden niet overwogen.
Misleidende argumentatie
Het IFDH houdt een verwarring in stand door hetzelfde woord („proportionaliteit”) in twee verschillende contexten te gebruiken. Voor zijn betoog gebruikt het bewust de term „proportionaliteit”, die centraal staat in de argumentatie van het EHRM over de vaccinatieplicht voor kinderen die in Tsjechië naar de kleuterschool gaan.
De „proportionaliteit” waarvan sprake is in het advies van het IFDH, betreft immers enkel de uitvoering van een wettelijke vaccinatieplicht: „Het proportionaliteitsbeginsel moet in acht worden genomen bij de uitvoering van een wettelijke vaccinatieplicht”. Exit het „proportionaliteitsbeginsel” dat de wettelijke verplichting zelf onderbouwt en dat in het arrest van het EHRM bestaat uit „een beperking die evenredig is met het oog op de bescherming van de volksgezondheid en de rechten van anderen”.
Twijfelachtige proportionaliteit
Wat het zorgpersoneel betreft, gaat het IFDH dus niet na of de vaccinatieplicht voldoet aan de voorwaarden van noodzakelijkheid, geschiktheid en proportionaliteit, maar beperkt het zich ertoe de sanctie (en dus niet de maatregel zelf) als „proportioneel” te beschouwen omdat ze progressief is. Men moet „overtuigen” met oplopende boetes, en alleen wie onvermurwbaar blijft, zal worden ontslagen, behalve bij medische onverenigbaarheid. Het is dus niet mogelijk aan ontslag te ontsnappen als men weigert zich te laten overtuigen om zich te laten vaccineren.
In zijn analyse van de proportionaliteit van de sancties merkt het IFDH op dat het verlies van de baan zou worden gecompenseerd door een recht op een werkloosheidsuitkering. Het recht op arbeid is echter een beschermd recht, dat niet beperkt blijft tot een geldkwestie. Het verbaast dat er geen rekening wordt gehouden met het feit dat de nationale gemeenschap zo een aanzienlijke kost moet dragen, ten koste van andere diensten, ten gunste van mensen die nochtans bereid zijn te werken. Noch met het feit dat het gaat om personeel waaraan momenteel een tekort is, wat de gezondheidssituatie alleen maar zou verergeren, ten nadele van iedereen.
Handige weglatingen
Het advies van het IFDH negeert artikel 3 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat voorziet in een recht op lichamelijke integriteit: „1. Eenieder heeft recht op lichamelijke en geestelijke integriteit. 2. In het kader van de geneeskunde en de biologie moeten met name worden nageleefd: a) de vrije en geïnformeerde toestemming van de betrokkene, volgens de bij de wet bepaalde regels”.
Evenmin houdt dit advies van het IFDH rekening met het Belgische recht, namelijk de bepalingen inzake patiëntenrechten (wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt , die voorziet in voorafgaande en geïnformeerde toestemming), en het monopolie van de artsen inzake de geneeskunst (Koninklijk besluit nr. 78 betreffende de uitoefening van de geneeskunst).
Denkbeeldige doeltreffendheid
Het IFDH stelt dat „door zich te laten vaccineren, zij (de gevaccineerden) bijdragen tot de bescherming van het recht op leven en het recht op gezondheid van andere personen”. Dat veronderstelt dus dat de covidvaccinatie doeltreffend zou zijn tegen de verspreiding van het virus, terwijl studies het tegendeel bevestigen.
De autoriteiten van tal van landen – waaronder België – hebben overigens al maandenlang uitvoerig uitgelegd dat de vaccins niet tot doel of tot gevolg hadden de verspreiding te verminderen, maar UITSLUITEND te beschermen tegen de ernstige vormen van de ziekte. Het argument van het IFDH is dus misleidend.
Glad ijs
Het IFDH stelt wetenschappelijke overwegingen waarover momenteel debat bestaat, voor als feiten: „een vrijwillige vaccinatiecampagne lijkt niet te volstaan om groepsimmuniteit te verkrijgen tegen een onmiskenbaar ernstige ziekte”. Om te beginnen is het concept van groepsimmuniteit via de covidvaccinatie verre van onomstreden, integendeel.
Wat de gevaarlijkheid van covid betreft, ook daarover bestaat debat. Wat wetenschappelijk vaststaat, is dat de gevaarlijkheid ervan sterk samenhangt met bekende risicofactoren (leeftijd, hoge bloeddruk, obesitas, immunodepressie, …) . Zich laten vaccineren hangt dus af van een individuele situatie en keuze.
Het is verwonderlijk dat het IFDH niet integendeel probeert de mogelijkheid te bespreken van een aanpak die de grondrechten beter respecteert, omdat ze proportioneler en geschikter is, door de nadruk te leggen op vroegtijdige opvolging en ambulante behandeling om te vermijden dat zieken bij gebrek aan zorg in het ziekenhuis belanden. Met andere woorden: de artsen hun patiënten laten opvolgen, adviseren en behandelen met inachtneming van de regels die op dat vlak gelden.
Conclusie
De media hebben dit advies overgenomen zonder zelfs maar de juridische degelijkheid van de argumentatie na te gaan. Bij gebrek aan journalisten die hun werk doen en de zaken in perspectief plaatsen, hebben juristen zich eraan gezet een rechtzetting te publiceren in een opiniestuk.
Het advies van het IFDH is immers doorspekt met juridische onnauwkeurigheden, medische overtuigingen en wetenschappelijke fouten. In het komende debat over de verplichte vaccinatie kan het steunen op een advies dat eerder opportuun dan juridisch onderbouwd is, alleen maar nadelig uitvallen voor wie zich erop beroept.
Door BAM!-DETOX
Federaal Instituut voor de bescherming en de bevordering van de Rechten van de Mens https://www.institutfederaldroitshumains.be
https://www.institutfederaldroitshumains.be/a-propos-de-nous/qui-sommes-nous
https://www.md-universal.eu/images/lire-l-avis-sur-la-vaccination-obligatoire.pdf
https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22itemid%22:[%22001-209377%22]}
https://www.coe.int/fr/web/human-rights-convention
https://www.liguedh.be/charte-droitsfondamentauxunioneuropeenne/
https://www.health.belgium.be/fr/loi-du-22-aout-2002-relative-aux-droits-du-patient
https://wallex.wallonie.be/contents/acts/9/9497/1.html?doc=8789
https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(21)00648-4/fulltext
https://drive.google.com/file/d/19GXWENzvsZKS-BJPKvL9ru3ceVBhwuVg/view
https://bam.news/bam-detox/la-vaccination-ne-reduit-pas-la-transmission/
https://bam.news/bam-detox/vandenbroucke-est-il-schizophrene/ om 2:00 zegt Nathalie Malleux „We weten ook dat het vaccin niet beschermt tegen de verspreiding van het virus”, waarop de minister antwoordt „Juist!”.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jep.13640
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32679085/
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2021.625778/full (zie pagina 4 „The infection fatality rate (IFR)”
https://bam.news/videos/prise-en-charge-medicale-des-malades-covid19/
https://www.lalibre.be/debats/opinions/
* BAM!-DETOX verenigt universiteitsprofessoren, artsen, mensen die in de farmaceutische en medische sector werken en onafhankelijke journalisten. BAM!-DETOX wil de informatie die in de media en op sociale netwerken wordt verspreid, analyseren en controleren.
Fotobron:
Schermafbeelding BAM!
