Laten we het overtonvenster openen. Een instrument voor manipulatie van de massa… media
Pietje Schramouille, onze communicatiegoeroe, legt ons met een voorbeeld uit dat het overtonvenster geen theoretisch concept is, maar een methode die actief wordt gebruikt met medeplichtigheid van de media.
Het overtonvenster is een allegorie die het geheel situeert van de ideeën, meningen of praktijken die in de publieke opinie van een samenleving als min of meer aanvaardbaar worden beschouwd. Een techniek voor massamanipulatie. De term is genoemd naar de bedenker ervan, Joseph P. Overton (1960‑2003). Amerikaans politicoloog.
Na de dood van Overton hebben anderen het concept onderzocht van het verschuiven van dit venster van aanvaardbare ideeën, door bewust ideeën buiten dit venster te promoten met de bedoeling ideeën die tot dan als marginaal werden beschouwd, in vergelijking aanvaardbaar te maken. De overtuigings- of manipulatietechniek „deur-in-het-gezicht” is vergelijkbaar.
In de sociale psychologie is de deur-in-het-gezicht een manipulatietechniek waarbij het verzoek om het gewenste gedrag wordt voorafgegaan door een veel zwaarder verzoek. De deur-in-het-gezicht is zo het omgekeerde van de manipulatietechniek van de voet-tussen-de-deur. Men stelt het ergste voor, zodat de definitieve regel aanvaardbaar wordt. Als kind moesten we het verfoeide witloof opeten om een heerlijk dessert te krijgen. Ik behoor tot de generatie die hele namiddagen voor haar bord heeft gezeten. Voedingsautoritarisme.
De media zijn, als invloedrijke spelers (gesubsidieerd door de staat) van de publieke opinie, een instrument om dit venster te verschuiven.
Concept
Overton beschrijft een kaart van ideeën van „meest vrij” tot „minst vrij” wat het overheidsoptreden betreft, weergegeven op een verticale as. Alle partijen noemen zichzelf centristisch om binnen het venster te blijven en… binnen de schermen van de media.
Het overtonvenster is een benadering om de ideeën te identificeren die het domein bepalen van de aanvaardbaarheid van mogelijke overheidsmaatregelen in een democratie. Als het venster beweegt. Het totalitarisme beweegt mee, met de medeplichtige en stilzwijgende aanvaarding van de „mougeons”. De stigmatisering die de RTBF in het Evras-dossier beschreef, is een mooi voorbeeld.
Werking
De voorbeelden van Covid of van het recente Evras illustreren wonderwel de werking van het overtonvenster
Stap 1: van het ondenkbare naar het radicale
Via wetenschappelijke studies en discours die door alle media werden uitgedragen, zijn ze erin geslaagd ons gezond op te sluiten en de overgrote meerderheid van de bevolking zich uit solidariteit te laten vaccineren.
Stap 2: van het radicale naar het aanvaardbare
In deze stap wordt aanvaarding nagestreefd. Met de wetenschappelijke conclusies worden wie zich onbuigzaam tegen de opening verzetten, behandeld als onverzoenlijken, fanatici die tegen de wetenschap zijn. Complotdenkers.
Stap 3: van het aanvaardbare naar het redelijke
Het gaat er hier om het principiële oordeel over het covidisme te veranderen. Van iets wat in principe onaanvaardbaar is, moet men overgaan naar een „redelijke” praktijk, vandaar het vaccin om op vakantie te kunnen gaan.
Stap 4: van het redelijke naar het populaire
Het gaat erom de verdedigde praktijk van de vaccinatie te integreren in de volksmentaliteit. Dat gebeurt via de mainstream verspreidingskanalen, die in alle richtingen erop inhameren. Ervoor kiezen niet gevaccineerd te worden, wordt een daad van incivisme.
Stap 5: van het populaire naar het overheidsbeleid
Eens ze verankerd zijn in het maatschappelijk middenveld, zoeken de drukkingsgroepen politieke vertegenwoordiging, bijvoorbeeld via partijen, en vragen ze een wettelijke vertegenwoordiging. Dus maken ze wetten.
Mijn conclusies
De punchlinepolitiek van bijvoorbeeld Georges‑Louis Bouchez en Bart De Wever draagt bij tot de verbreding van het overtonvenster. Bepaalde standpunten aanvaardbaar maken. Het is niet toevallig dat Bart De Wever een boek over wokisme heeft geschreven, dat in het Frans is vertaald.
Het is ook niet toevallig dat Arnaud Delie werd gekozen om de Brabançonne te zingen als opener van de Grote Prijs Formule 1, met 80 miljoen kijkers wereldwijd. Idem voor de keuze van Mustii voor het volgende Eurovisiesongfestival met 160 miljoen kijkers. Hij is het icoon van de wereld van de dragqueens. Sommigen zagen in de blockbuster Barbie zelfs humanisme, nog voor feminisme. Een roze venster dat er nog „over-tonnen” bovenop deed.
De stad Brussel vroeg een bureau in Vancouver een film te maken die 600.000 euro kostte en die een Brussel toont waarin conformisme geen plaats meer heeft.
Evras veroorzaakte een burgeraardbeving, met als enige verklaring in de media een strijd tussen extremen, ultrakatholieken of -moslims. De cursor is verschoven. Dat is zeker. Het venster is een etalage geworden; men wil ons doen geloven dat het onaanvaardbaar is het niet eens te zijn met deze gids…
Ik weet niet of Evras een laboratorium was voor het overtonvenster dat deze week door het Europees Parlement werd gebruikt? Het keurde een voorstel van verordening goed dat menselijke embryo’s gelijkstelt met cellen en weefsels en ze definieert als „stoffen van menselijke oorsprong”[1]. Dat opent de deur naar eugenetica en industrieel gebruik. What the fuck!!
Pietje Schramouille
De meningen in dit opiniestuk vallen uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de auteur en weerspiegelen niet noodzakelijk die van BAM!
Inleiding door BAM!
Referenties:
Fenêtre d’Overton — Wikipédia
