Einde van het spel?

28/07/2022 · Marcan

Meer dan twee jaar lang de onbetwiste ster, maar covid lijkt geen publiek meer te trekken. De komst van een nieuwe variant lijkt nog maar weinig mensen ongerust te maken. Binnen de politieke klasse voel je goed dat het hart er niet meer bij is. En wanneer Yves Van Laethem, de interfederale covidwoordvoerder, verklaart: „Het aantal gevallen kan ons niet schelen”^{^[1]} of wanneer Frank Vandenbroucke voorlopig heeft afgezien van de vaccinatieplicht voor het zorgpersoneel, dan denk je dat zelfs bij de regering de toon is veranderd.

Wat is er gebeurd? Wat kunnen de redenen zijn voor deze ommekeer? Strategische terugtocht of onvoorwaardelijke capitulatie? We zullen proberen deze vragen te beantwoorden…

Een vermoeide bevolking

Gevaccineerd of niet, de hele Belgische bevolking heeft minstens één keer covid gehad, en de overgrote meerderheid is er zeer goed doorgekomen. De angst voor het onbekende bestaat niet meer en de beelden van ziekenhuizen vol geïntubeerde patiënten stroken niet meer met onze werkelijkheid.
Ook het vaccin, ooit als de heilige graal beschouwd, overtuigt nog maar weinig mensen. Door te laten geloven dat het anderen zou kunnen beschermen en het virus zou kunnen uitroeien, hebben de autoriteiten uiteindelijk hun geloofwaardigheid verloren, ten koste van een groeiend wantrouwen. Een aantal gevaccineerden kreeg te maken met postvaccinale incidenten die ze, terecht of ten onrechte, met het vaccin in verband brachten; dat overtuigde hen en hun omgeving om bij de volgende vaccinatiecampagne af te haken.
Ten slotte worden pcr-tests en tracing gemeden en houdt de „positieve” zich vaak heel discreet om zijn sociale of professionele leven niet te verstoren. Het voorbeeld van de positieve spelers op Roland-Garros illustreert perfect een algemene situatie: „Iedereen heeft het gehad en we hebben niets gezegd”^{^[2]}.
Drie fundamentele pijlers van de strategie, de angst, de tests en het vaccin, houden dus geen stand meer, waardoor het hele covidbouwwerk zinloos wordt. Natuurlijk zou de terugkeer van het CST de zaken kunnen veranderen, maar heeft de regering daar nog de middelen voor?

Een geruststellende epidemische evolutie

De nieuwe varianten die besmettelijker maar minder virulent zijn, een brede collectieve immuniteit^{^[3]}, de meest risicovolle personen die al grotendeels overleden zijn, ...
De meeste experts erkennen het nu: we zitten in de endemische fase.
Hard getroffen tijdens de eerste twee golven, is België waarschijnlijk in december 2020 naar een endemische fase overgeschakeld…

fin-de-partie

COVID-19 Data Explorer - Our World in Data

De wetenschap vindt de weg van de rede terug

Onder het voorwendsel van urgentie werden bepaalde wetenschappelijke en ethische principes tussen haakjes geplaatst^{^[4]}.
De wetenschap was niet langer een rigoureuze aanpak, maar een uithangbord om een strategie zonder wetenschappelijke grondslag te verkopen.

Overdracht via aerosolen
Velen zijn het er nu over eens dat de overdracht hoofdzakelijk via aerosolen gebeurt. De beroemde druppeltheorie heeft afgedaan: druppels hebben zeer weinig kans om de luchtwegen te infecteren^{^[5]}. Handgel en het mondmasker^{^[6]} hebben dus slechts een zeer beperkte, zo niet onbestaande doeltreffendheid.
De enige echte oplossing om de overdracht in een gesloten ruimte te verminderen, is gewoon verluchten.

Een virus dat muteert
De autoriteiten hebben in hun vaccinatiestrategie duidelijk geen rekening gehouden met deze factor. Verscheidene wetenschappers hadden nochtans gewaarschuwd dat massavaccinatie in een epidemische periode niet wenselijk was, in het bijzonder wanneer het vaccin weinig immuniserend is en specifiek voor één epitoop van het virus. Met als risico „vaccinresistentie uit te lokken door de genetische recombinatie van de variant”^{^[7]}.

Het aantal gevallen is geen relevante indicator
Voor het eerst in de geschiedenis van de mensheid werden massale testcampagnes georganiseerd, waarbij zelfs asymptomatische personen werden getest. Bovendien heeft het gebruik van pcr-tests met tot 40 cycli een stroom van onbeduidende gevallen veroorzaakt, die via de tracingmachine de cijfers van de gevallen deed exploderen. Die cijfers werden vervolgens gebruikt om angst aan te jagen en „nood”-maatregelen zonder wetenschappelijke grondslag op te leggen.
Alle experts erkennen het nu: het aantal gevallen is geen relevante indicator. „De enige interessante gegevens zijn die welke het aantal ernstige covidgevallen en ziekenhuisopnames meten. Dan moet men er nog zeker van zijn dat ze betrouwbaar zijn. We weten vandaag dat de helft van de patiënten die met covid worden opgenomen, in werkelijkheid een andere aandoening heeft die de oorzaak is van hun ziekenhuisopname. Tijdens de eerste golven gaven de cijfers, die vaak verhuld werden, aan dat een derde van de patiënten met covid stierf, maar niet aan covid”^{^[8]}.

Een virus dat vooral kritiek is voor risicopersonen
„De statistische analyse van deze gegevens heeft aangetoond dat het risico op overlijden (letaliteit) van patiënten die voor COVID-19 in het ziekenhuis werden opgenomen, toenam met de volgende reeds bestaande factoren: hoge leeftijd, mannelijk geslacht, hart- en vaatziekte, diabetes, chronische nier-, lever- of longziekte, neurologische en cognitieve problemen, kanker. Voor patiënten jonger dan 65 jaar was obesitas eveneens een significante risicofactor.”^{^[9]}

Om het leeftijdsgebonden risico zichtbaar te maken, volgt hier een grafiek van Sciensano met de Belgische bevolking die aan covid is overleden (0 tot 22.5%) van maart 2020 tot februari 2021, per leeftijdsgroep en per geslacht.

fin-de-partie

Surveillance De La Mortalité Covid-19 En Belgique- Figuur 9 - pagina 12

Het zijn de complicaties die doden
De patiënten die in het ziekenhuis belanden of overlijden, zijn hoofdzakelijk slachtoffer van complicaties:

hypoxie (zuurstoftekort)
bacteriële superinfectie
stollingsprobleem
overmatige ontstekingsreactie

Een vroegtijdige opvolging
Een vroegtijdige opvolging (algemene toestand, temperatuur, oximeter, ...) en ambulante behandelingen (zuurstoftherapie, antibiotica, anticoagulantia, steroïdale ontstekingsremmers, …) maken het mogelijk complicaties te voorkomen of snel te behandelen, zodat een verslechtering van de toestand van de patiënt wordt vermeden en het risico op ziekenhuisopname en overlijden zo sterk daalt.
De buitenspelzetting van de eerste lijn vanaf de eerste dag van de epidemie, toen artsen werd aangeraden op afstand te werk te gaan om ervoor te zorgen dat de patiënt zich isoleerde of, in ernstige gevallen, naar het ziekenhuis ging ^{^[10]} heeft een catastrofale impact gehad op de ziekenhuisopnames en de overlijdens.

Een teleurstellend vaccin
Al zeer snel voorgesteld als de enige oplossing om Sars-Cov2 uit te roeien, kon het vaccin alleen maar teleurstellen: „...iedereen die een klein beetje verstand heeft van infectieziekten, wist meteen dat het uitroeien van een respiratoir virus SARS-CoV-2 onzin is. Het is niet mogelijk!”^{^[11]}

Béatrice Swennen, docteur en médecine et chercheuse
au département d’épidémiologie et de médecine préventive - Eradiquer un virus respiratoire ?

Toch is het in naam van die uitroeiing dat de autoriteiten een „altruïstische” vaccinatiecampagne hebben opgelegd, die meer met kwade trouw dan met de werkelijkheid te maken had. Het was immers moeilijk om mensen te overtuigen die, zoals we hierboven zagen, geen persoonlijke redenen hadden om zich te laten vaccineren.
Als we daartegenover een aanzienlijk aantal gemelde bijwerkingen plaatsen^{^[12]}^{^[13]}^{^[14]}^{^[15]}^{^[16]}, de huidige onmogelijkheid om de veiligheid op lange termijn te garanderen en de slechte doeltreffendheid na drie maanden, dan is het duidelijk dat de veralgemeende vaccinatiecampagne zowel een verspilling als een grote vergissing is geweest.

Erger nog: na verloop van tijd zou het vaccin de neiging kunnen hebben het infectierisico te verhogen^{^[17]} .

<br />

Christophe de Brouwer - "La loi, la liberté." de Bernard Crutzen

Zelfs voor de overlijdens, waar het vaccin nog gerechtvaardigd leek, zien we hetzelfde verontrustende fenomeen, in het bijzonder voor de twee dosissen. Men kan zich afvragen of het fenomeen over enkele maanden ook de drie dosissen zal treffen. In dat geval zouden de autoriteiten in de verleiding kunnen komen een vierde dosis door te drukken om dit probleem tijdelijk te maskeren… met het risico het op termijn te verergeren.

fin-de-partie

Covid-19 bulletin epidemiologique hebdomadaire (1 juillet 2022)

Een nog altijd mysterieuze oorsprong
Het is een vraag die sporadisch aan bod komt. Wat is de oorsprong van Sars-Cov2?
Bij elke ramp (vliegtuigongeluk, industriële ramp, …) wordt een grondig onderzoek gevoerd om de oorzaak te achterhalen. De reden is eenvoudig: voorkomen dat het zich herhaalt. De WHO had haar beste speurneuzen moeten sturen om deze fundamentele vraag zo snel mogelijk op te lossen. Temeer daar, als de hypothese van een labolek bevestigd wordt, het probleem waarschijnlijk makkelijker op te lossen zou zijn dan bij een natuurlijke oorsprong. Men kan zich dus terecht afvragen waarom de WHO zo’n nalatigheid aan de dag legt wanneer het erom gaat een antwoord te vinden op een vraag die nochtans miljoenen mensen het leven zou kunnen redden^{^[18]} .

Nouveaux doutes sur l’origine du Covid-19 - C à vous - 07/06/2022

Een catastrofale balans

Niet alleen hebben de „gezondheidsmaatregelen” niet de verhoopte voordelen opgeleverd, ze hebben ook catastrofale gevolgen gehad. Bovendien is de focus van alle middelen op ÉÉN ziekte, waarbij alle andere aspecten van de gezondheid en de samenleving naar de achtergrond werden verwezen, een ontsporing die de samenleving en de toekomstige generaties een zware tol zal doen betalen.

Economie
De lockdowns, de sluitingen, de dure regels, het CST, … hebben de economische activiteit sterk getroffen.
„De analyse van de twaalf sectoren die de marktdiensten vormen, geeft aan dat zeven sectoren over de eerste drie kwartalen van 2021 samen het omzetniveau van vóór de crisis nog niet hebben teruggevonden. De evenementensector (RR) en de horeca (II) werden in 2020 bijzonder zwaar getroffen en blijven dat in 2021.”^{^[19]}

fin-de-partie

Dette et déficit budgétaire en Belgique

De Staat en de gewesten hebben de zwaarst getroffen sectoren gesteund en dus het tekort uitgediept, dat al onder druk stond door lagere belastinginkomsten en een stijging van de werkloosheid als gevolg van de vertraging van de activiteit. Bovendien heeft het crisisbeheer aanzienlijke kosten met zich meegebracht: pcr-tests, tracing, vaccinatiecampagnes (dosissen, vaccinatiecentra, logistiek, koudeketen, communicatie, invoering van het CST, …).

Er moet echter worden opgemerkt dat bepaalde sectoren in België sterk van de crisis hebben geprofiteerd, in het bijzonder de farmaceutische industrie, die haar omzet in de eerste 9 maanden van 2021 met 101% zag stijgen^{^[20]}.

Sociaal en menselijk
De lockdown heeft moeilijke situaties gecreëerd, in het bijzonder bij kansarme bevolkingsgroepen, waar soms drie generaties eenzelfde krappe woning delen. Naast een gezondheidsprobleem heeft de promiscuïteit ook geleid tot een toename van het intrafamiliaal geweld^{^[21]}.

De bestaansonzekerheid en de geestelijke gezondheid zijn erop achteruitgegaan^{^[22]}, in het bijzonder bij jongeren, bij wie angst, stress en het gebrek aan sociale contacten tot een toename van het aantal zelfdodingen hebben geleid^{^[23]}.
Ook het onderwijs heeft geleden. Tussen de tests, de sluitingen, het afstandsonderwijs, de bubbels, de sociale afstand, de mondmaskers, … hebben kinderen en jongeren, los van het academische aspect, op tal van vlakken een achterstand opgelopen. Aan de universiteit was het academiejaar 2020/2021 relatief goed qua slaagcijfers, maar de terugkeer naar contactonderwijs in 2021/2022 verliep moeilijker, met veel mislukkingen en afhakers tot gevolg^{^[24]}.
Het opofferen van een generatie voor een meer dan betwistbaar gezondheidsresultaat zal herinnerd worden als een zwart moment van een samenleving die haar houvast verloren heeft.

Wat de ouderen in de woonzorgcentra betreft: hoewel de genomen maatregelen in principe bedoeld waren om hen te beschermen, hebben ze ook vaak een „glijdend syndroom” veroorzaakt, dat verantwoordelijk is voor talrijke overlijdens in onmenselijke omstandigheden^{^[25]}. Bovendien: „de maatregelen die de bewoners een lockdown opleggen louter op grond van hun veronderstelde kwetsbaarheid en hun leeftijd, impliceren dat ze niet over een vermogen tot zelfbeschikking beschikken om vrij te kiezen welke risico’s ze willen nemen. Dwang gebruiken onder het voorwendsel van een leeftijdsgebonden kwetsbaarheid komt neer op een invalidering van de bewoner als actor, uitsluitend beslist op basis van het criterium van medische kwetsbaarheid. De autonomie en de wil van de bewoners, hun vermogen om te redeneren, worden gediskwalificeerd ten aanzien van een doel dat eenzijdig door wettelijke normen is vastgelegd.”^{^[26]}

Ten slotte, al roept de Koning vandaag op tot de samenhang van het land^{^[27]}, de gezondheidscrisis heeft talrijke breuklijnen in het hart van de samenleving gecreëerd: mondmaskers/anti-mondmaskers, covidisten/geruststellers, vax/anti-vax, pas/anti-pas, …
Aangewakkerd door de schuldinducerende en polariserende discours van de regering en van bepaalde experts, is geen enkel gezin, geen enkele vriendengroep, geen enkele werkomgeving ontsnapt aan meningsverschillen en radicalisering, soms tot een breuk toe. Ook al is het onderwerp vandaag minder beladen, de stilte heelt niet altijd soms diepe wonden, want die raakten aan waarden die ieder als fundamenteel beschouwt (solidariteit, ethiek, vrijheid, recht, gezondheid, kindertijd, …).

De rechtsstaat, de grondrechten en de democratie

„Toen de lockdown werd bevolen, werd er collectief en massaal afgeweken van meer dan tien grondrechten!”

Me Arnaud Jansen : Légalité du confinement

De rechtsstaat veronderstelt de voorrang van het recht op de politieke macht. Terwijl men de burgers vroeg uiterst dwingende regels met zware gevolgen na te leven, heeft de regering zich zeventien maanden lang onttrokken aan elk adequaat wettelijk kader. Zulke vrijheidsbeperkingen moesten noodzakelijkerwijs via een debat en een stemming in de Kamer in de juiste vorm verlopen. In plaats daarvan werd België bestuurd door het triumviraat Vandenbroucke–De Croo–Verlinden, met een meer dan betwistbare democratische legitimiteit^{^[28]}.
Toegegeven, op enkele oppositieparlementsleden na leken de parlementsleden zich bij deze situatie neer te leggen, omdat ze zich zo konden onthouden van het nemen van complexe, moeilijke en polariserende beslissingen.
Hoewel de pandemiewet een relatieve terugkeer naar de rechtsstaat betekent, kan men zich, naast het risico op misbruik bij de toepassing ervan, afvragen hoe relevant een wet is die een pandemie wil bestrijden met hoofdzakelijk repressieve middelen.

Het toppunt van hypocrisie is het CST, dat onder het voorwendsel de besmettingen te beperken een verkapte vaccinatieplicht was. Er heeft later weliswaar een debat over de vaccinatieplicht plaatsgevonden in de Kamer, maar dat liep snel met een sisser af^{^[29]}, aangezien de meeste experts zich ertegen hadden uitgesproken. Het CST was dus wel degelijk een middel voor de regering om langs omwegen en op discriminerende wijze een verplichting te verkrijgen die het Parlement haar niet zou hebben toegestaan.

Een beperkte politieke speelruimte

In tal van landen hebben de verschillende crises de zittende machthebbers verzwakt of zelfs ten val gebracht: motie van wantrouwen en ontslag van Draghi in Italië, economische spanningen en barsten in de meerderheid in Duitsland, ontslag van Boris Johnson onder druk van zijn eigen partij, betogingen van de boeren in Nederland, val van de president in Sri Lanka, … de wind waait dus niet meer zo gunstig voor de zittende machthebbers.
Het verlies van de meerderheid in Frankrijk en de amputatie van de nieuwe covidwet door de Assemblée maken het voor de Belgische regering moeilijk om, zoals in het verleden, maatregelen te rechtvaardigen die Frankrijk niet meer toepast.

Sommige oppositiepartijen (NVA, VB, PTB) hebben geprofiteerd van de groeiende ontevredenheid van de bevolking, waardoor de meerderheidspartijen bij de volgende verkiezingen nog wat verder verzwakt dreigen te worden. Laten we niet vergeten dat aan Vlaamse kant de meerderheidspartijen de verliezers van de stembusgang zijn. Partijen als Vooruit (6%) of Groen (5.33%) hebben hun redding enkel te danken aan de zwakte van de andere Vlaamse meerderheidspartijen. Aan Franstalige kant zou de PTB Écolo kunnen voorbijsteken, of zelfs de PS uitdagen, die aan snelheid inboet. Op termijn durft men zich de Belgische politieke situatie nauwelijks voor te stellen, met de NVA en het VB aan kop aan de ene kant en een PTB in volle opmars aan de andere…
Ten slotte heeft de MR, tussen een kiespubliek dat getroffen werd door de covidmaatregelen (zelfstandigen, ondernemers, middenklasse, ..), een historisch discours gericht op het respect voor de vrijheden en haar aanwezigheid in de regering, de spagaat gemaakt. Het zich aansluiten bij de meerderheid van DéFI en van „Les Engagés” (ex-CDH), en het gebrek aan een geloofwaardig Franstalig liberaal politiek alternatief zouden de MR in staat kunnen stellen stand te houden.

fin-de-partie

Chambre des représentants (Belgique) — Wikipédia

Andere prioriteiten

In 2022 zagen de overheidsfinanciën er beter beheerst uit dankzij een heropleving van de activiteit, maar de oorlog in Oekraïne, de sancties „om de ineenstorting van de Russische economie te veroorzaken”^{^[30]}, de stijging van de energieprijzen, de daling van de euro en ten slotte de inflatie hebben de kaarten herschud. De indexering van de lonen en de pensioenen maakt de Belgische situatie bijzonder explosief^{^[31]}.
In deze omstandigheden heeft de ECB geen andere keuze dan de rentevoeten te verhogen, wat onvermijdelijk zal leiden tot een daling van de economische activiteit, een stijging van de werkloosheid en een probleem met de financiering van de overheidsschuld. De stijgende prijzen en de hogere rente dreigen op hun beurt de verschillen binnen de eurozone te vergroten, wat tot een monetaire crisis zou kunnen leiden^{^[32]}.
De federale regering en de deelstaten staan dus met de rug tegen de muur tegenover een economische, budgettaire, energetische, sociale en monetaire crisis.

Bovendien staan de Europese regeringen onder druk om de nieuwe dwingende richtlijnen van de Commissie in het kader van de klimaat- en energiedoelstellingen voor 2030 in te voeren^{^[33]}, wat niet zonder tandengeknars zal gebeuren. Als we daar nog een economische oorlog tegen Rusland aan toevoegen, die al verloren is maar die sommigen graag zouden voortzetten^{^[34]}, dan denk je dat de regering, als ze een crisis nodig heeft, keuze genoeg heeft.

Strategische terugtocht of onvoorwaardelijke capitulatie?

Covid zal niet met een toverstokje verdwijnen, maar zal met ons blijven samenleven, zoals myriaden virussen en bacteriën sinds het begin der tijden. De vraag is veeleer of de regering haar strategie van angst en dwang nog wil voortzetten.
De Europese landen staan onder druk van de Commissie, die een vierde dosis aanbeveelt voor deze winter,, waarschijnlijk ongeduldig om haar aankoop van 4.2 miljard dosissen te rechtvaardigen^{^[35]}. Een aankoop waarvan de onderhandelingen in nog altijd ondoorzichtige omstandigheden zijn verlopen^{^[36]}^{^[37]}. Ook al beschikt de Commissie over drukmiddelen tegenover de Staten, gezondheid blijft een soevereine bevoegdheid en verscheidene landen laten niet na daaraan te herinneren^{^[38]}.
Natuurlijk zou de regering een toename van de viruscirculatie na de zomer kunnen gebruiken om bepaalde maatregelen te rechtvaardigen en de druk op de vaccinatie weer op te voeren. En dit artikel toont aan dat de autoriteiten in staat zijn beslissingen te nemen die elke schijnbare logica tarten.

Maar men kan zich ook afvragen of de regering de covidkwestie niet wil afvoeren. Ten eerste geniet ze niet meer hetzelfde vertrouwen bij de bevolking, noch over dezelfde politieke, budgettaire en economische middelen om nieuwe maatregelen op te leggen. Naast het feit dat de regering andere prioriteiten heeft, zou dit opnieuw de schijnwerpers zetten op een catastrofaal beheer waarover ze het debat liever niet meer heropent. De autoriteiten zouden het covidbeheer op een laag pitje kunnen voortzetten om geen gezichtsverlies te lijden. Het zou dan aan de burgers zijn om onderzoeken te eisen en waarborgen te verkrijgen om ervoor te zorgen dat de disfuncties die ze hebben ondergaan zich niet meer herhalen, of het nu gaat om een gezondheidscrisis of om eender welke andere reden.

Marcan voor BAM!

^{^[1]}href="https://www.7sur7.be/belgique/on-s-en-fout-du-nombre-de-cas-yves-van-laethem-appelle-a-dedramatiser-la-hausse-des-contaminations~ad197ec8/" target="_blank" rel="noopener">« On s’en fout du nombre de cas »: Yves Van Laethem appelle à « dédramatiser » la hausse des contaminations | Belgique | 7sur7.be

^{^[2]}Scandale sur fond de Covid à Roland-Garros ? "Tout le monde l’a eu et on n’a rien dit" - La Libre

^{^[3]}The decline of COVID-19 severity and lethality over two years of pandemic | medRxiv

^{^[4]}Quand la Science dévoyée nuit à la santé – Le blog du #covidrationnel

^{^[5]}La Covid-19 ne se transmettrait pas par les surfaces contaminées : pourquoi ?

^{^[6]}The Best Mask Study Yet ⋆ Brownstone Institute

^{^[7]}Yves Coppieters - Bio!Tempo! Juillet 2022

^{^[8]}Alice Desbiolles - Le Figaro : faut-il avoir encore peur du Covid ?" (in het Frans)

^{^[9]}Surveillance de la mortalité covid-19 en belgique- 2.3. Quelles étaient les caractéristiques des personnes décédées de la Covid-19 à l’hôpital ? - pagina 12

^{^[10]}Communiqué du Collège de Médecine Générale - COVID19

^{^[11]}Béatrice Swennen, docteur en médecine et chercheuse au département d’épidémiologie et de médecine préventive - Eradiquer un virus respiratoire ? (in het Frans)

^{^[12]}Coronavirus : aperçu mensuel des effets indésirables des vaccins contre la COVID-19 du 28 avril 2022 | AFMPS

^{^[13]}Une enquête en ligne identifie un lien entre troubles menstruels et vaccin contre le covid

^{^[14]}Sa vie a basculé le jour où elle a fait sa deuxième dose

^{^[15]}Les effets indésirables des vaccins contre le covid-19 : auditions au Sénat

^{^[16]}Covid-19 : après la mort de Ludovic, 39 ans, vacciné au Moderna, son père demande des comptes | Actu Nantes

^{^[17]}BAM! News - De werkelijkheid die Sciensano „niet detecteerbaar” noemt

^{^[18]}COVID-19 Data Explorer - Our World in Data

^{^[19]}Impact économique du coronavirus | SPF Economie

^{^[20]}Les vaccins contre le Covid ont boosté l’économie belge d’un milliard d’euros - Entreprises - Trends-Tendances

^{^[21]}La violence conjugale, autre face sombre du coronavirus, reste élevée à Bruxelles - rtbf.be