Antwoord van dr. Colignon op de studie die 17.000 doden aan hydroxychloroquine toeschrijft

Geachte collega LEGA,

Ik heb de meta-analyse kunnen lezen over de gevaren van hydroxychloroquine bij de behandeling van SARS-CoV-2-infecties die u zopas hebt gepubliceerd en die wereldwijd veel ophef maakt in de media.

Door in deze analyse gegevens uit de literatuur samen te brengen en met elkaar te verbinden, bepaalt u speculatief het aantal iatrogene overlijdens dat in 8 geïndustrialiseerde landen aan hydroxychloroquine toe te schrijven is…

Als ik uw werkwijze goed begrepen heb, is de volgorde van de berekeningsstappen de volgende:

1. het totale aantal patiënten bepalen dat in die periode in elk van de 8 landen voor Covid werd gehospitaliseerd (N).

2. voor elk land het aandeel patiënten bepalen dat hydroxychloroquine heeft gekregen (R)

3. daaruit het absolute aantal patiënten afleiden dat voor Covid werd gehospitaliseerd en met hydroxychloroquine werd behandeld (R*N)

4. de odds ratio van de iatrogene sterfte door hydroxychloroquine bepalen aan de hand van specifieke studies (OR)

5. daaruit voor elk land het aantal iatrogene overlijdens afleiden als gevolg van de toediening van hydroxychloroquine, door de odds (OR/omgerekend 1-1/1,11, dus 0,09909) te combineren met R*N

Als Belg ben ik gestruikeld over de cijfers die u voor mijn land hebt verzameld.

 1. N bedraagt volgens de cijfers van Sciensano inderdaad 19.644. Dat klopt.

2. R wordt op 0,51 vastgesteld, volgens de cijfers van de studie van Nicolas Dauby en Lucy Catteau met als titel Low-dose Hydroxychloroquine therapy end mortality in hospitalised patients with Covid-19

Het gaat om een prospectieve studie waarin het aandeel van 0,51 methodologisch coherent is, ook al is het geen RCT-studie. Deze verhouding klopt, maar ze extrapoleren naar alle ziekenhuizen in België, die op geen enkele manier betrokken waren bij het protocol van de studie van Sciensano/UMC Sint-Pieter, is een grove fout die men zelfs een slechte geneeskundestudent niet zou vergeven.

3. Het aantal (R*N) van 10.018 behandelde patiënten is dus noodzakelijkerwijs overschat.

4. De odds ratio bepalen op basis van studies waarin dodelijke doses hydroxychloroquine (2.400 mg/dag) werden toegediend – wat u in uw studie toegeeft –  en deze onzinnige odds toepassen op een studie waarin de gebruikte doses 4 tot 6 keer lager liggen, is een amalgaam dat een wetenschapper onwaardig is.

Volgens uw redenering gaat u er de facto van uit dat in de reeks van Catteau/Dauby, die 4.542 met hydroxychloroquine behandelde gehospitaliseerde patiënten telt, onder wie 804 overlijdens, er daarvan 80  (0,09909 * 804) aan hydroxychloroquine te wijten zijn. Door een eenvoudige lineaire extrapolatie die tot in het onzinnige wordt doorgetrokken, zou België volgens u 240 iatrogene overlijdens door hydroxychloroquine moeten betreuren.

Welnu, in deze studie van Catteau en Dauby, waarop u zich beroept, kan men lezen: Our study provides further support to the claim that this regimen is not associated with increased short term risk of cardiotoxicity and mortality in the hospital setting and in well‑selected COVID‑19 patients. Accordingly, as of 17 June 2020, the Federal Agency for Medicines and Health Products had registered in total eight reports of adverse reactions suspected to be associated with HCQ use for the treatment of COVID‑19 in Belgium, among which were three cases of cardiac toxicity (all having received concomitant medication), and no reported deaths.

Mijn vraag volgt meteen: wie vergist zich, wie liegt, wie houdt zijn collega’s voor de gek? Catteau en Dauby, die verklaren geen enkel overlijden door cardiotoxiciteit te hebben gehad als gevolg van de toediening van hydroxychloroquine, of u, die beweert dat zij door hun nalatigheid 80 mensen hebben gedood?

Nee, mijnheer Lega, Nicolas Dauby en Lucy Catteau hebben geen 80 mensen gedood... ze hebben er veel gered, en als iemand voor onopzettelijke doding naar de gevangenis moet, dan bent u het en niet zij!

Geachte collega,

Uw analyse is een hoop onzin die ons beroep te schande maakt en alleen uit incompetentie of oneerlijkheid kan voortkomen. U kunt zich niet voorstellen hoe graag ik me zou willen vergissen en in uw antwoord argumenten zou willen vinden die mij ongelijk geven... want dan zou ik mij aan uw voeten werpen om u om vergeving te vragen.

Alain Colignon

Vaatchirurgie