Fiscale hervorming 2022: het bal der bedrogenen?

De lectuur van het rapport laat een verontrustende indruk na. Men kan er onder meer in lezen: „In plaats van stukje bij beetje te werk te gaan, lijkt het moment gekomen om het systeem opnieuw op te bouwen” en „er bestaan ongetwijfeld revolutionaire mogelijkheden” ^[1]. Formuleringen die ruiken naar de „Great Reset”^[2] van Klaus Schwab.

Wat zijn dan die ideeën van revolutie en heropbouw van het systeem die onze fiscale experts bezielen? De aanbevelingen komen in hoofdzaak van internationale instellingen zoals de Europese Commissie, de OESO en het IMF^[3] – aanbevelingen die in de tekst in het Engels staan. En wat bevelen die instellingen aan voor onze centen?

Wat bevelen de internationale instellingen aan voor de Belgen?

De Europese Commissie beveelt onder meer aan de verwarmingstoelagen af te schaffen, om „het gebruik van fossiele energie zoals gas voor verwarming niet aan te moedigen”^[4]. Het feit dat er geen andere alternatieven bestaan, lijkt de Europese Commissie geen zorgen te baren.

De OESO van haar kant beveelt onder meer aan een periodieke belasting in te voeren op de eigendom van een woning, of die nu bedoeld is om erin te wonen of om ze te verhuren, maar ook de berekeningsbasis van die belasting op onroerend goed te verhogen om „de markt te weerspiegelen”^[5]. Het verklaarde doel is om anderzijds een verlaging van de belasting op arbeid mogelijk te maken. Niet om onze koopkracht te verhogen, want we zullen een hele reeks nieuwe lasten moeten betalen, maar om het aan het werk gaan te „stimuleren”. We zullen dus meer moeten werken om meer belastingen en meer lasten te kunnen betalen.

Het IMF beveelt immers letterlijk aan alle extralegale voordelen af te schaffen, in het bijzonder „de voordelige regelingen voor bedrijfswagens af te schaffen”^[6], maar ook alle belastingvrijstellingen af te schaffen, in het bijzonder die op het pensioensparen^[7]. De instelling beveelt België ook specifiek aan de bedragen die consumenten effectief aan btw betalen te verhogen, door alle verlaagde tarieven en vrijstellingen af te schaffen^[8]. Net als de OESO beveelt het aan mensen te belasten die hun woning bezitten of een woning verhuren^[9].

Is de Belgische regering van plan onze belangen te verdedigen?

Blijkbaar is de Belgische regering van plan de aanbevelingen van de OESO en het IMF te volgen, ondanks het eventuele verzet van de Belgen tegen de maatregelen die deze instellingen zonder democratische legitimiteit voorstellen. De Belgische regering is met name wel degelijk van plan de belasting op huurinkomsten in te voeren. Dat zou een radicale verandering zijn, die al eerder werd overwogen, maar nooit ernstig, zozeer is het duidelijk dat dit de hele Belgische vastgoedsector, nochtans een essentieel radertje van onze economie, dreigt te doen instorten. De Belgen hebben immers „een baksteen in de maag”^[10].

Zal men gebruikmaken van de volgende crisis, die gezien de internationale situatie al zeer snel nadert, om een impopulaire maatregel door te drukken? Daarmee zouden ze enkel een werkwijze toepassen die al op het vlak van gezondheid en veiligheid werd uitgetest tijdens de covidcrisis. Klaus Schwab, de oprichter van het Forum van Davos, ziet er immers „een zeldzaam maar smal venster van mogelijkheden om onze wereld te herdenken, opnieuw uit te vinden en te resetten” ^[11]in. Alles wijst erop dat de volgende crisis de gelegenheid zal zijn om het belastingsysteem te revolutioneren en „het systeem opnieuw op te bouwen” . De enthousiaste aanwezigheid van „Young Global Leader” Alexander De Croo op evenementen van het Forum van Davos^[12] is niet van aard om gerust te stellen over de invloeden en de bedoelingen van onze eerste minister.

Democratie, een overbodig obstakel

Eén ding is zeker: mocht dit fiscale ontwerp in de praktijk worden gebracht, dan wordt het geen grote overwinning voor de democratie. De auteurs van de hervorming steken hun ongerustheid over het verzet van een deel van de bevolking overigens niet onder stoelen of banken, met name wat de belasting op de woning betreft: „Vandaag is de vrijstelling voor de eigen woning maatschappelijk verankerd. Het is dus niet vanzelfsprekend die in vraag te stellen”^[13]. De verkozenen lijken meer bekommerd om het met de tang doorvoeren van de door het IMF aanbevolen maatregelen dan om het belang van hun kiezers.

Hetzelfde geldt voor de belasting op het sparen: „De afschaffing van de vrijstelling voor spaardeposito’s zal waarschijnlijk enig verzet oproepen. Er zijn nochtans overtuigende redenen om ze effectief af te schaffen”^[14]. Onze verkozen regering is dus van plan de maatregelen in te voeren die worden aanbevolen door niet-verkozen internationale instellingen, terwijl ze er zich perfect van bewust is dat wij die maatregelen niet onderschrijven. Onze regering zal zich dan gemakkelijk kunnen verschuilen achter de naleving van internationale akkoorden, of zal aanvoeren dat andere landen het al hebben toegepast... Mooie les in democratie!

Verderop in het rapport kan men nog het volgende lezen: „Een dergelijke aanpak lijkt echter weinig realistisch en dreigt op sterk maatschappelijk verzet te stuiten”^[15]. Onze vertegenwoordigers zijn er zich duidelijk van bewust dat de burgers die hen verkozen hebben het niet eens zouden zijn met de invoering van een nieuwe, „revolutionaire” belasting, gebaseerd op de aanbevelingen van internationale cenakels zonder enige democratische legitimiteit. Nogmaals: wat onze vertegenwoordigers tegenhoudt, is niet de eerbiediging van het democratische mandaat dat ze van ons hebben gekregen, maar enkel het vooruitzicht dat, mochten ze, zoals ze zouden willen, maatregelen invoeren die al te openlijk tegen onze belangen ingaan, wij ons ertegen zouden kunnen verzetten.

Maatregelen bedoeld om de burgers uit te kleden?

Wat de btw-verlaging betreft, draait het rapport er niet omheen en pleit het ronduit voor de afschaffing van alle verlaagde tarieven, om de btw op alle producten en diensten op 21% te uniformiseren, waarbij het met opmerkelijk cynisme ernaar streeft „de verhouding tussen de effectief geïnde btw en de theoretisch inbare btw”^[16]te verbeteren. Weerspiegelt dat de wens van de burgers?

De tekst voorziet in het algemeen in de afschaffing van alle belastingvrijstellingen en alle bijkomende regelingen zoals „de auteursrechten, de forfaitaire vergoedingen voor kunstenaars, de flexi-jobs, de overuren in de hotel- en restaurantsector, de deeleconomie, het verenigingswerk, de gelegenheidsarbeid in de horeca, en de bijzondere regelingen voor sporters, scheidsrechters en trainers”^[17]. Iedereen zal het maximum moeten betalen! Weerspiegelt deze hervorming enig sociaal overleg?

Of is deze hervorming de eerste stap naar een van de vooruitzichten van de agenda 2030 van het Forum van Davos, „u zult niets bezitten en u zult gelukkig zijn”^[18]? Hoe zou in een werkelijk democratisch systeem zo’n „hervorming” zelfs maar kunnen worden overwogen?

Nicolas Mertens, burgerjournalist voor BAM!

^[1] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p133

^[2] K Schwab, COVID-19: The Great Reset, Forum Publishing 2020

^[3] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p24 à 30

^[4] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p29

^[5] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p24

^[6] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p29

^[7] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p28

^[8] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022 p24-25

^[9] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022, p24-25

^[10] Le Belge a encore une brique dans le ventre mais… (enquête) - L’Avenir

^[11] K Schwab, COVID-19: The Great Reset, Forum Publishing 2020

^[12] La loi, la liberté.

^[13] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022 p113

^[14] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022 p117

^[15] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022 p120

^[16] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022 p127

^[17] Mark Delanote Note de vision générale concernant la réforme fiscale plus large, FOD Financiën, juni 2022 p78

^[18] Welcome To 2030: I Own Nothing, Have No Privacy And Life Has Never Been Better

Fotobron:
Herschaalde afbeelding op basis van de originele afbeelding van Garry Davies op flickr, CC BY-NC-ND 2.0

De citaten uit Nederlandstalige bronnen zijn hier teruggezet uit het Frans.