„Fallait-il tuer Macron?”

Een interview met de auteur krijgen, heeft iets van een spionageroman. Het pseudoniem Nicolas Boucher beschermt immers een persoonlijkheid die zou kunnen worden herkend. Ik stuur mijn vragen dus naar een tussenpersoon en, om de bewakingssystemen van het internet niet in paniek te brengen, verwijs ik eerst naar „Fallait‑il Tuer M?”, en daarna, bij nader inzien, enkel naar FTM. Enkele dagen later vind ik de antwoorden in mijn spam.. of preciezer: de antwoorden op andere vragen dan die ik had gesteld. Maar je moet kunnen inspelen op de kansen die het lot biedt, zoals het hoofdpersonage van de roman, een moordenaar die zich in deze fictie van 129 pagina’s zelf voorstelt als het werktuig van een koningsmoord die moest worden voltrokken.

Provocerend, absurd, subversief. Dat zijn de drie sleutelwoorden die dit fictiewerk mij ingeeft. Sleutels tot het universum dat de auteur heeft opgebouwd. Sleutels die de deur openen van een cel in de gevangenis La Santé, van waaruit het hoofdpersonage zijn daad uitlegt en zich vragen stelt over de reële en symbolische draagwijdte ervan.

Aanzetten tot moord?

De provocatie vermoed je al vanaf de titel van de roman. Je vindt ze ook terug in de bekentenissen van deze vreemd afstandelijke, zakelijke en emotieloze moordenaar, die weigert dat zijn daad als een politieke daad wordt geïnterpreteerd. Het is een ontologische daad. Provocerend, wanneer de verteller beschrijft hoe de militanten strategisch langs het parcours van de president werden opgesteld om „de idee te voeden dat er nog een deel van het land bestond dat Hem trouw zou zijn gebleven”. Een president wiens bloed „vol gifstoffen zat, zoals de autopsie zal uitwijzen!”. Ultieme provocatie: de moord vindt plaats tijdens een presidentieel bezoek op 5 december 2023 aan… een slachthuis!

Het is onmogelijk de auteur niet te vragen of hij niet vreest dat men deze roman letterlijk neemt, als een aanzet tot moord. „Ik wil hier benadrukken dat dit geen boek over Macron is. En nog minder een of andere aansporing om geweld te gebruiken. De titel is overigens, let wel, niet ‚Faut‑il tuer Macron?’. De verteller zegt het heel duidelijk: Macron als individu is zeer verwaarloosbaar, hij is in wezen niets, hem doden zou geen enkele zin hebben.”.

Inderdaad lijkt het hele verhaal in veel opzichten bewust absurd. Een moordenaar die Boucher heet en een koningsmoord pleegt in een slachthuis – na een reeks omstandigheden die ik u zelf laat ontdekken – waardoor The Guardian kan koppen: Slaughtered like a pig! (als een varken gekeeld!). Absurd ook omdat de kleine gemeenteambtenaar niets weg heeft van een gefanatiseerde misdadiger: „weinig geneigd tot actie, een man van meditatie en studie, dwong ik mijn natuur om scenario’s te bedenken…” Hij wordt ons voorgesteld als de onwaarschijnlijke arm van een noodlot, „waar het toeval het determinisme ontmoet om te smeden wat men a posteriori de gebeurtenis noemt”.

Maar is dit boek dan een grap?

„Dat is in wezen de vraag die ik de lezer zich doorheen de hele roman wil zien stellen” antwoordt de auteur guitig. „Zonder een leesrooster op te leggen, zou ik zeggen dat het boek wat het verhaal betreft een grap is: de moord op Macron, zijn absurde modus operandi. Voor de rest, en ik denk dan vooral aan het tweede deel, gaat het om het tegendeel van een grap. Ik wilde achter het ubueske van het verhaal de absurditeit bevragen van de situatie die we in veel opzichten beleven sinds de zogenaamde gezondheidscrisis. Als zo’n situatie amper drie jaar geleden op een toneelpodium was opgevoerd, zouden we de zaal hebben verlaten. We hadden niet kunnen ‚meegaan’ in een zo overdreven, zo wanhopig overdreven enscenering.”

De auteur maakt van deze politiek incorrecte thriller dus gebruik om een wereldvreemde, dwingende, dystopische samenleving aan te klagen. Te beginnen met de plaats delict, een provinciaal slachthuis, aan de spits van de vooruitgang. Het vee wordt er ondergedompeld in een geruststellende virtuele realiteit die groene weiden simuleert, om het elke stress te besparen tot de finale knuppelslag. Een radicaal subversief beeld! Dat alles speelt zich af in „een land van plattelandsvlucht en verwoestijning van alles, (…) waar het de dieren zijn, en niet de mensen, die er leven, verzorgd worden, gerespecteerd worden en het waardigst sterven.”

In het tweede deel van de roman wordt de moordenaar echter door twijfel overvallen. En als het doden van de arrogante vertegenwoordiger van de startupnatie uiteindelijk niets uithaalde? Er zijn er zoveel anderen, ambitieuze gegadigden voor de titel van Young Global Leader, die alleen maar wachten op een (s)electie om zijn plaats in te nemen. Had de daad van de held uiteindelijk wel zin? „Wat daarentegen wel zin heeft,” legt de auteur me uit, „is te proberen de realiteit te doden die mensen zoals Macron, voortgekomen uit zeer private bureaus met het oog op het systematisch leegroven van een natie en haar inwoners, zijn opgeleid om tot stand te brengen. Het is niet Macron die moet worden gedood, het is de wereld waaruit hij komt, die waarin hij leeft en die hij, zoals zoveel andere als staatshoofden vermomde huurlingen, ons wil opleggen.”

De verteller kan zich niet neerleggen bij de ontmenselijkende toekomst die de Nieuwe Wereldorde ons verkoopt. Hij beschrijft Macron als „een plastic man, een beeld”. Hij schetst zijn te stuiten opgang. Een subversief portret. Dat van een personage dat van a tot z is gekneed door bureaus die gespecialiseerd zijn in het vervaardigen van hightech politieke producten. Een product „aangepast aan de verwachtingen van de natie die men wil onderwerpen”. „Zo opgebouwd, met miljoenen aan het infuus, verzekerd van de steun van de financiële wereld waarvoor hij zich zo lang had verlaagd, was Emmanuel Macron in staat te doen geloven dat hij een verkiezing had ‚gewonnen’…” Subversief is ook de moordenaar die zich vragen stelt over de gevolgen van zijn daad en zich zorgen maakt: „Heb ik de bedrieger niet op onbetamelijke wijze in staat gesteld zijn naam aan het nageslacht na te laten?”

Is het uiteindelijk de mens die wordt bedreigd?

Macron, die wordt voorgesteld als het archetype van de virtuele persoonlijkheid, is inwisselbaar. „De inwisselbaarheid is precies wat het virtuele bewind inluidt van de leiders van zijn generatie.” Een virtuele realiteit, zoals die welke tijdens de pandemie werd geprojecteerd. Een virtuele realiteit die „de essentie zelf van het ware” bedreigt. Een virtuele realiteit die geruststellend wil zijn, zoals die welke aan de runderen van het slachthuis van Lacaune wordt opgelegd, terwijl ze, onbewust van het bedrog, naar een fatale afloop worden geleid. Is het uiteindelijk niet onze menselijkheid die de Macrons van deze wereld in vraag stellen?

„Ik heb dit boek ook geschreven omdat, tegenover de situatie die we beleven, waarin alles wat u en ik onder ‚menselijk’ verstaan met verdwijning wordt bedreigd, weinig letterkundigen in beweging zijn gekomen. Ze hebben aangetoond dat cultuur, net als de kunsten, niet ontsnapt aan compromissen. Ze hebben in mijn ogen de nederlaag van de cultuur bezegeld. Het otium bestaat niet meer, die beschaafde vrije tijd die de zielen verheft en die elke samenleving aan iedereen moet proberen te bieden, ook aan wie het minst cultureel erfgoed heeft. Zoals de rest hebben literatuur, filosofie (op zeer zeldzame uitzonderingen na) en kunst zich overgegeven aan ontspanning. Ze zijn ook een koopwaar geworden, iets om te consumeren. Men moet de laatste Annie Ernaux hebben gelezen (een schrijver van overigens bodemloze flauwheid), de laatste film hebben gezien van een ander wiens naam morgen vergeten zal zijn. De aldus vermarkte cultuur is eigendom geworden (op ontologisch vlak, als het al niet stricto sensu is) van de grote handelaars die onze leiders hun bevelen geven. Het otium is opgeslokt door het negotium. Een beetje literatuur. Zonder compromis. Ook dat wilde ik de lezer bieden.”

Dit boek, uitgegeven in eigen beheer, kan vanaf 5 december 2023 worden gepreorderd, uitsluitend op de website: https://apotastena.com/

KAro voor BAM!

De meningen in dit artikel vallen uitsluitend onder de verantwoordelijkheid van de auteurs en weerspiegelen niet noodzakelijk die van BAM!

Inleiding door BAM!

Illustratie door BAM! op basis van een foto van JacZia op Adobe Stock