The Lancet: onderonsjes tussen peers?

Een post van Patrick Moore, doctor in de ecologie en medeoprichter van Greenpeace, klaagt het bedrog aan op Twitter^[1]. Heeft The Lancet bewust een grafische truc gebruikt om de sterfte door hitte visueel te vergroten? Een door Dr. Björn Lomborg gecorrigeerde infografiek zet de feiten recht: in de grote Europese agglomeraties veroorzaakt koude tien keer meer sterfgevallen dan hitte!

In een artikel dat de sterfgevallen analyseert die worden toegeschreven aan hitte en koude in 854 Europese stedelijke gebieden („Excess mortality attributed to heat and cold: a health impact assessment study in 854 cities in Europe”^[2]) publiceert The Lancet een grafiek die het respectieve gewicht van deze twee doodsoorzaken per land moet illustreren. Maar gaat het om een illustratie die representatief is voor de werkelijkheid?

Door de schaal op de horizontale as te laten variëren tussen de sterfgevallen die aan koude worden toegeschreven (in eenheden van 50 extra sterfgevallen per 100.000 inwoners) en die welke aan hitte worden toegeschreven (in eenheden van 10 extra sterfgevallen per 100.000 inwoners), hebben tien doden door hitte visueel hetzelfde gewicht als 50 doden door koude. De grafiek van The Lancet (links op de afbeelding), gecorrigeerd door Dr. Björn Lomborg, herstelt de schaal tussen de twee doodsoorzaken (rechts op de afbeelding) en legt het bedrog duidelijk bloot. Is een grafiek niet bedoeld om in één oogopslag de verhoudingen weer te geven die de studie die hij illustreert naar voren schuift?

Het is niet de eerste keer dat het Britse medische tijdschrift, dat door beleidsmakers in de gezondheidszorg nochtans als een wereldwijde referentie wordt beschouwd, op heterdaad wordt betrapt op het publiceren van wetenschappelijk betwistbare of zelfs foutieve informatie.

The Lancet had ook de studie gepubliceerd die de ondoeltreffendheid en gevaarlijkheid van hydroxychloroquine als behandeling van Covid-19 aanklaagde… en had ze daarna ingetrokken

We herinneren ons dat The Lancet in mei 2020 een studie had gepubliceerd en daarna ingetrokken die suggereerde dat hydroxychloroquine de sterfte en hartritmestoornissen bij Covid-19-patiënten verhoogde^[3]. Er was twijfel gerezen over de studie, waarvan de verdachte gegevens niet konden worden gecontroleerd. Het waren de auteurs die na het schandaal om de intrekking van de publicatie hadden gevraagd. Het tijdschrift had echter geen rechtzetting gepubliceerd over de beweringen over de gevaarlijkheid van een middel dat al 65 jaar wordt gebruikt bij de behandeling van malaria… Die studie had de WHO nochtans als rechtvaardiging gediend om het gebruik van deze molecule bij de behandeling van Covid-19 sterk af te raden en haar eigen onderzoek naar het onderwerp stop te zetten. In Frankrijk had ze geleid tot de intrekking van de toelating voor gebruik tegen SARS-CoV-2 en tot de opschorting van klinische proeven^[4].

Het is evenmin de eerste keer dat de Deense milieudeskundige Björn Lomborg, hoofd van de denktank Copenhägen Consensus, een fout aanwijst die The Lancet publiceerde in een artikel over de gevaren van de klimaatopwarming voor de gezondheid. Hij had al in september 2021 aan de hoofdredacteur van The Lancet geschreven om een fout in de data-analyse te melden, waarin een stijging met 50% van de sterfgevallen door hitte bij 65-plussers in twintig jaar werd aangekondigd… een studie die geen rekening hield met de toename van meer dan 40% van de bevolking in die leeftijdsgroep in dezelfde periode!^[5] Het doel van dit artikel (dat ook in andere wetenschappelijke tijdschriften werd gepubliceerd), getiteld „Oproep tot dringende actie om de stijging van de wereldwijde temperatuur te beperken, de biodiversiteit te herstellen en de gezondheid te beschermen” („Call for emergency action to limit global temperature increases, restore biodiversity, and protect health”^[6]), was alarm te slaan over de gevaren van de klimaatopwarming, met name voor de gezondheid en de levensverwachting.

The Lancet heeft dus herhaaldelijk betwistbare informatie gepubliceerd die een mening ondersteunt ten koste van de wetenschappelijke nauwgezetheid. Zijn artikels worden nochtans gevalideerd door een leescomité van peers, wat het medische tijdschrift tot een wereldwijde referentie in het onderzoek maakt. Dat is bijzonder verontrustend, als men weet dat het de macht heeft om politieke beslissingen te beïnvloeden, zoals het schandaal van de Lancet Gate heeft aangetoond.

KAro voor BAM!

[1] https://twitter.com/EcoSenseNow/status/1683126977669255168?s=20

[2] Excess mortality attributed to heat and cold: a health impact assessment study in 854 cities in Europe

[3] RETRACTED: Chloroquine or hydroxychloroquine for COVID‑19: why might they be hazardous? - The Lancet

[4] „The Lancet” annonce le retrait de son étude sur l’hydroxychloroquine

[5] https://twitter.com/BjornLomborg/status/1435985936895127555?s=20

[6] Call for emergency action to limit global temperature increases, restore biodiversity, and protect health - The Lancet