Solaris: zich voorbereiden op moeilijke tijden
Solaris, dat is „ het idee van een krachtige en geconcentreerde energie die uitstraalt ” [1], die van de solidariteit. Zeg maar „ het dorpsplein opnieuw creëren” [2], zoals de coördinator van een Brusselse cel, die anoniem wenst te blijven, ons uitlegt. Een idee dat aanslaat, te oordelen naar de snelheid waarmee het zich van land tot land verspreidt. Ongetwijfeld omdat, zoals onze gesprekspartner opmerkt, de behoefte aan solidariteit des te groter is „ omdat men vreest dat we op sociaal-economisch vlak naar moeilijke tijden gaan ”.
Via lokale cellen organiseren de bewoners van een wijk, een dorp, een gemeente, een kleine plaats ontmoetingen en smeden ze (opnieuw) sociale banden in hun geografische nabijheid, met als doel wederzijdse hulp en het creëren van overvloed door middelen en vaardigheden te delen.
Twee jaar geleden stelde Fréderic Vidal, de initiatiefnemer van het project en inwoner van de Haute Vallée de l’Aude (Frankrijk), vast dat „ deze wereld gek is en dat we moeten overschakelen op iets anders ”[3], dat we moeten evolueren naar „ meer welwillendheid en solidariteit”. Een heel programma! Maar los van het abstracte ideaal heeft de man een heel concreet idee, verankerd in zijn lokale omgeving: „ een menselijk netwerk creëren ” bestaande uit „ cellen die de aangrenzende cellen kennen ”. Elke cel wordt uitgenodigd een papieren adresboek aan te leggen met mensen die zich ertoe verbinden, indien nodig, vaardigheden en allerlei middelen te delen. Zo heeft Frédérique Vidal zijn project bescheiden uitgevoerd, daar waar hij woont, zonder toen te vermoeden welke omvang het zou aannemen.
Een idee dat zich over Europa en daarbuiten verspreidt
Het concept kent ontegensprekelijk een groot succes en vindt zijn weg over de grenzen heen. Momenteel wordt het Solaris-ideaal, naast een aanwezigheid in bijna alle Franse departementen, gedragen door groepen in meer dan twintig landen. Onder meer Luxemburg, Duitsland, Zwitserland, Italië, Spanje, Portugal, Canada, Brazilië, Peru, Marokko, Tunesië enz. België blijft niet achter, met al een zestigtal cellen in Wallonië, een dertigtal in Vlaanderen en zeer recent een bliksemstart in het Brussels Gewest [4].
Een andere wereld bouwen
Voor de coördinator die we ontmoet hebben, gaat het erom „ veerkracht ” op te bouwen, het vermogen om weer op te veren, in geval van „harde klappen, zoals een verscherpte energiecrisis, risico's op voedseltekorten en andere…”. Volgens hem is het streven naar lokale autonomie (op het vlak van voeding, energie…) nog moeilijker voor de „ stadscellen ” dan voor de „ plattelandscellen ”. Maar solidariteit organiseren, in de nabijheid, en ook nadenken over mogelijke oplossingen, betekent bijdragen aan de opbouw van veerkracht in de gemeenten. En misschien, zoals de idealist Frédéric Vidal het uitdrukt, de eerste stenen leggen om een andere wereld te bouwen.
Elke cel is uniek, maar ze delen allemaal dezelfde waarden
De coördinator verduidelijkt dat de cellen, ook al zijn ze met elkaar verbonden („ we kunnen steunen op de cellen ernaast ”), volledige autonomie genieten. Ze kunnen hun eigen koers bepalen (keuze van activiteiten, workshops, projecten), maar moeten een sokkel van waarden onderschrijven die „ de Solaris-geest” [5] vormt. Het gaat dan met name om de afwezigheid van elke notie van commerciële transactie, ruilhandel of welke rechtstreekse ruilovereenkomst ook – „ wat je aan iemand geeft, krijg je elders terug”, maar ook om de afwezigheid van enige aansluiting bij of verwijzing naar een politieke, religieuze of andere structuur. Er is evenmin sprake van een hiërarchie; de Solaris-geest nodigt uit om „ de ego's aan de kapstok te hangen om zich te verenigen in een hoger gemeenschappelijk doel ”. Wat de Brusselse coördinator ons bevestigt: „ Er zijn geen leiders in de cellen, maar er zijn wel ‚inspirators’ nodig die de mensen kunnen verenigen.”
Vaardigheden delen
Concreet organiseren de cellen, nadat ze zijn opgericht, praktische workshops om vaardigheden te delen: opvang, filtering en drinkbaar maken van water, energiegebruik (verlichting, koken, verwarming, vervoer), telecommunicatie (als er geen netwerken meer zijn, blijft de CB over), voedselproductie en -beheer enz. Maar ook workshops die veel meer gericht zijn op veerkracht bij crises: eerste hulp, evacuatie, beheer van voedselvoorraden, natuurgeneeskunde, overleving enz. Het doel is kennis door te geven die beslissend zou kunnen blijken bij schokken.
Grote oproep tot „netwerking”
Op 15 juni jongstleden werd in de meeste alternatieve media van de Franstalige wereld een „grote oproep” gelanceerd aan de Franse (en zelfs Franstalige, wereldwijde) bevolking [6]. Die roept de burgers die zich vragen stellen bij de gegrondheid van het huidige regeringsoptreden op het vlak van volksgezondheid, en zelfs daarbuiten, op om zich aan te sluiten bij de talrijke burgercollectieven die de voorbije twee jaar zijn ontstaan. Ze roept ook de huidige leden van die collectieven op om zich met elkaar te verbinden zonder zich daarom te federeren, zodat „ ieder zijn eigenheid behoudt ”, aldus de oprichter van Solaris, Frédéric Vidal, die aan de basis ligt van deze „grote oproep” [7]. Volgens hem staat de bevolking voor een keuze: „ weigeren of zich blijven onderwerpen ”. Maar „ frontaal verzet werkt niet ”, voegt hij eraan toe, „ we gaan deze wereld veel sterker en veel sneller verder opbouwen op andere waarden”.
Door Marley R., burgerjournaliste bij BAM!
[1] Uitspraken van Fréderic Vidal, initiatiefnemer van Solaris, in https://www.youtube.com/watch?v=hlEmQ98sB-4
[2] Uitspraken verzameld door BAM! bij een coördinator van een Brusselse cel
[3] Uitspraken van Frédéric Vidal in https://www.youtube.com/watch?v=hlEmQ98sB-4
[4] Informatie verzameld door BAM bij een coördinator van een Brusselse cel
[5] „L’Esprit Solaris”, beschrijving op https://solaris-france.org
[6] https://www.youtube.com/watch?v=QuLdyFYG474
[7] Uitspraken van Frédéric Vidal in https://www.kairospresse.be/interview-de-frederic-vidal-fondateur-de-solaris/
Fotobron:
Afbeelding herschaald op basis van een originele foto van ABCDstock opAdobe Stock
Meer weten over het Solaris-netwerk:
https://solaris-france.org
https://t.me/solaris_belgique
https://www.youtube.com/watch?v=G42ATaG6gyU: Solarthon, 60 coordinateurs Solaris partagent leur vision du nouveau monde